Al je vragen over Klimaatzaak beantwoord

De rechtszaak

Wat beslisten de rechters in beroep?

Bij beslissing van 30 november 2023 bevestigde het Hof van Beroep op basis van dezelfde rechtsgronden als in eerste aanleg de ontoereikendheid van de 2020 en 2030 broeikasgasemissiereductiedoelstellingen van de Belgische federale overheid en het Vlaamse en Brussels gewest, maar niet van het Waalse gewest. Daarnaast legt ze de veroordeelde overheden een minimale reductiedoelstelling voor broeikasgassen van 55% tegen 2030 op (ten opzichte van 1990). Hieronder leest u de belangrijkste bevindingen van het Hof.
 

EVRM - mensenrechten

Met betrekking tot het EVRM oordeelde het Hof dat de betrokken overheidsinstanties de artikelen 2 (het recht op leven) en 8 (het recht op een ongestoord gezinsleven en woning) hebben geschonden. De belangrijkste basis hiervoor was dat de emissiereductiedoelstellingen noch de beleidsmaatregelen in overeenstemming waren met de minimumdrempels die uit de wetenschappelijke en politieke consensus voor de periodes tot 2020 respectievelijk 2030 naar voren kwamen. In haar analyse van de positieve verplichtingen in het kader van de artikelen 2 en 8 van het EVRM stelde het Hof dat:

• de betrokken overheden in de periode 2013 tot 2020 hun emissiereductiedoelstelling voor 2020 niet hebben herzien tot 30% (ten opzichte van 1990) in overeenstemming met de wetenschappelijke en politieke consensus van dat moment, en er evenmin in geslaagd zijn om deze minimale emissiereductie van 30% in 2020 te bereiken.
• voor de periode 2021 tot 2030 een reductiedoelstelling van 55% voor 2030 (ten opzichte van 1990) op het niveau van de Belgische Staat het "minimum is dat door de beste beschikbare wetenschap wordt voorgeschreven als de Belgische Staat "zijn deel" wil doen om te voorkomen dat de gevaarlijke opwarmingsdrempel wordt overschreden".
   

(Oud) Burgerlijk Wetboek - zorgplicht

Het Hof ging vervolgens na of de overheden hun verplichtingen krachtens het (Oud) Burgerlijk Wetboek nakwamen, waarbij het verwees naar zijn analyse en bevindingen van zijn beoordeling van het EVRM. Het Hof stelde vast dat de Belgische federale overheid, het Vlaamse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest de artikelen 1382 en 1383 Oud BW hebben geschonden:

• voor de periode 2013 - 2020, om dezelfde redenen als uiteengezet in haar beoordeling van het EVRM.
• voor de periode 2021 - 2030, voor zover de opwaartse herziening van de Belgische klimaatambities voor deze periode nog niet heeft plaatsgevonden en het tot op heden niet waarschijnlijk is dat het daadwerkelijk gevoerde beleid de doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 55 % te verminderen (ten opzichte van 1990) zal halen.